De Eenzame Uitvaart

De Eenzame Uitvaart is een sociaal en literair project in verschillende steden, waarbij dichters voor eenzaam gestorvenen een persoonlijk gedicht schrijven en dit op de uitvaart voordragen.

Ik ontvang hun nieuwsbrief en die ontroert me steevast. Hartverwarmend hoe de dichters zich verdiepen in het leven van mensen die op het einde niemand meer hadden. Zo zorgen ze mee voor een waardig afscheid en maken ze op die manier poëzie heel erg relevant. Een prachtig project!

Een stukje uit het verslag over mevrouw N.K. uit Brugge:

Mevrouw N.K. kwam vaak bij hen over de vloer. Te pas en te onpas. Vooral als ze frietjes aan het maken waren ‘want dat eten van het OCMW vond ze maar niets’.
Ze had drie zussen en één broer, zegt de vrouw. Ach, wat, wuift de man weg, als het waar is. Jij gelooft ook alles wat ze zegt. Ik geloof er niets van. Hij vertelt hoe ze op haar manier sigaretjes ronselde of andere mensen voor haar sigaretjes liet ronselen, of muntstukken, of kleren, hoe ze ooit een voyageur wist te strikken om voor haar een brood te kopen. Over één ding zijn ze het alvast eens: Wat ze ook deed, je kon onmogelijk kwaad op haar zijn. Onmogelijk!

Dichter van dienst Herman Leenders schreef vervolgens een gedicht over mevrouw N.K en droeg het voor op haar begrafenis. Een fragmentje:

heb je voor mij een vuurtje en een sigaret

een munt om de veerman te betalen

een witte jurk met hemels kant

ik ben zo van haar gecharmeerd

dat ik haar alles geef en alles gun

van frieten tot Frans chanson

een gedicht zelfs, een laatste gebed

ik leg mijn hand op de urn

warm als het voorhoofd van een koortsig kind

het is niet omdat je sterft alleen

dat je eenzaam hebt geleefd

Veel van deze ontroerende verhalen en gedichten werden verzameld in de boeken De Eenzame Uitvaart in Leuven (Peter Mangel Schots) en Antwerpen (Maarten Inghels)

Er bestaan gelukkig nog meer hartverwarmende sociale initiatieven:

• In Genk is er het project Waardig Begraven. Vrijwilligers zetten zich daar met hart en ziel in voor mensen die in armoede en/of eenzaamheid stierven.

• In Brussel bestaat Collectief Straatdoden of Morts De La Rue om thuisloze mensen een waardig afscheid te geven. En in Antwerpen doet ‘t Vlot hetzelfde.

• Er is ook een netwerk van sociale voorgangers die op vrijwillige basis mensen in armoede een kwalitatief, mooi afscheid geven.